Britanya merkezli The Economist dergisi, 2024 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu hakkında yayımladığı makalede, iktisatçının akademik çalışmalarını ve kamuoyuna yönelik değerlendirmelerini sert biçimde eleştirdi.
“Dünyanın en nüfuzlu iktisatçısı tuhaf şekilde ikna edicilikten uzak” başlığını taşıyan makalede, şu ifadelere yer verildi:
“Acemoğlu henüz 58 yaşında ancak uzun zamandır ekonomi disiplininin devi konumunda. Birkaç popüler ders kitabını saymazsak, demokrasi ve yapay zekânın ekonomik etkileri üzerine kaleme aldığı yeni kitabı da dâhil olmak üzere yedi kitap yazdı. Bu yıl şimdiye kadar ondan fazlası yayımlanan yüzlerce makalesi, genellikle karmaşık matematiksel modellerle dolu. Harvard Üniversitesi’nden Andrei Shleifer ile IDEAS/RePEc adlı araştırma veri tabanının hazırladığı en çok atıf alan iktisatçılar sıralamasında zirve için yarışıyor. Görüşleri, diğer uzmanlar ve medya nezdinde büyük ağırlık taşıyor.
“BİR İKTİSATÇIYA BİRKAÇ KADEH BİR ŞEY İÇİRİRSENİZ…”
Yine de bir iktisatçıya birkaç kadeh bir şey içirirseniz, bazıları bu dev isim hakkındaki gerçek fikirlerini dile getirmekten çekinmeyecektir. Tanınmış bir iktisatçı, ‘Teorik çalışmalarının çoğu yararlı, ancak modellerini daha önce denenmiş ve başarısız olmuş popülist politikaları savunmak için kullanıyor”’diyerek sert bir eleştiride bulunuyor. Bazı yorumcuların cesaret bulmak için alkole ihtiyacı bile yok. Ekonomi blog yazarı Noah Smith, Mr. Acemoğlu’nun çalışmalarına yönelik çevrim içi eleştiri dalgasına yanıt olarak, ‘Tam anlamıyla on yıldır Acemoğlu hakkında avazım çıktığı kadar bağırıyorum’ ifadelerini kullandı.”
KURUMLAR TEZİNE ELEŞTİRİ
Makalede Aceomoğlu’nun kurumlar hakkındaki tezi de ele alınıyor.
“Milletler kurumlar iyi olduğunda gelişir, kötü olduğunda ise durgunlaşır. Doğru. Ama tam olarak kurum nedir?” denilen makalede George Mason Üniversitesi’nden Tyler Cowen’ın Acemoğlu’na yönelik eleştirileri de yer alıyor.
Cowen, Acemoğlu’nun kurumlar tezinin yalnızca diğer kurumsal değişikliklerden kaynaklandığını ve bu durumun temel argümanı sonsuza dek geriye götürdüğüne yönelik eleştirileri bulunyor.
Makalede ayrıca Stanford Üniversitesi’nden Francis Fukuyama’nın Acemoğlu’na yönelik Çin örneğini göz ardı ettiğini savunduğu ifadelerine yer veriliyor..
“AMERİKAN SİYASETİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELERİ EZBERLERİN ÖTESİNE GEÇEMİYOR”
The Economist, Acemoğlu’nun yalnızca akademik çalışmalarını değil, siyasi ve toplumsal konulardaki yorumlarını da eleştirdi.
Makalede, “Derinlemesine incelendiğinde, kararlı bir eleştirmen neredeyse her araştırmacının çalışmasında açıklar bulabilir ve Acemoğlu ekonomideki en büyük hedef konumunda” denildi.
Ancak dergi, eleştirisinin bundan ibaret olmadığını belirterek, “Bay Acemoğlu’nun fikirleri, sosyal bilimlerin bir devi için şaşırtıcı derecede sığ kalabiliyor. Özellikle Amerikan siyaseti üzerine yaptığı kamusal değerlendirmeler ezberlerin ötesine geçemiyor” ifadelerini kullandı.
ACEMOĞLU: İTİBAR SUİKASTI GİBİ HİSSETTİRDİ
Acemoğlu ise The Economist’in makalesinin ardından X hesabından yaptığı açıklamayla yazıya sert tepki gösterdi.
Nobel ödüllü iktisatçı şu ifadeleri kullandı:
“Economist’in bir itibar suikastı (tetikçilik) gibi hissettiren bu yazısından hiç memnun değilim. Üstelik işin arka planında -bir ara paylaşacağım- çok daha sıkıntılı bir durum var. Cevap verme hakkı tanımaları için kendileriyle iletişime geçtim; yanıtlarını bekliyorum. Dergide yayımlamazlarsa, yanıtımı burada paylaşacağım.”
https://www.birgun.net/haber/the-economist-inandirici-degil-dedi-daron-acemoglu-yanit-verdi-730057
