Uluslararası Enerji Ajansı [IEA] Başkanı Fatih Birol, Avusturya’nın enerji sistemine sert eleştiriler yöneltti: İddialı hedeflerin arkasında gerekli siyasi adımların bulunmadığını söyledi. Ancak ironik biçimde, Orta Doğu’daki benzeri görülmemiş krizin enerji dönüşümünü ciddi biçimde hızlandırabileceğini belirtti.
Avusturya, yeşil elektrik bilançosuyla övünmeyi seviyor. 2024 yılında elektrik tüketiminin yüzde 90’ından fazlası yenilenebilir kaynaklardan karşılandı – bu oran dünyada neredeyse hiçbir ülkede yok. Ancak bu gurur verici tablo üzerinde kara bulutlar toplanıyor. Enerji veri sağlayıcısı Montel’in güncel raporuna göre, 2025 yılında karbonsuz elektrik üretimi yüzde 18,6 geriledi.
Pazartesi günü ise Avusturya’nın enerji politikası hakkında yeni ve sert bir değerlendirme geldi: Uluslararası Enerji Ajansı’ndan. IEA Başkanı Fatih Birol, pazartesi öğleden sonra Viyana’da Avusturya Başbakanı Christian Stocker [ÖVP] ile görüştü ve “tarihin en büyük enerji krizinin” etkilerinin gecikmeli de olsa Avrupa’da ciddi sarsıntılar yaratacağı uyarısında bulundu.
Birol, kısa vadeli önlemler – örneğin akaryakıt fiyat frenleri – kadar uzun vadeli sonuçlara da hazırlıklı olunması gerektiğini söyledi: “Küresel enerji haritası yeniden çiziliyor. Daha yüksek enerji fiyatları gecikmeli olarak tüm tedarik zincirine yayılacak.” Ardından şu dikkat çekici ifadeyi kullandı: “Vazo kırıldı ve artık yeniden birleştirilemez.”
İddialı hedefler, yetersiz hız
Birol, Devlet Sekreteri Elisabeth Zehetner [ÖVP] ile birlikte pazartesi günü Avusturya’nın enerji politikasına ilişkin yeni IEA ülke raporunu sundu. Birol, yüksek yenilenebilir enerji oranı sayesinde Avusturya’nın küresel enerji krizine karşı en hazırlıklı ülkelerden biri olduğunu belirterek ülkenin enerji sisteminin dayanıklılığını övdü.
Zehetner ise “IEA raporu, Avusturya’ya yenilenebilir enerji yatırımları konusunda iyi bir karne veriyor” dedi, ancak bununla yetinilemeyeceğini vurguladı. Son yıllarda güneş enerjisindeki hızlı büyümenin yanında özellikle elektrik şebekesi ve enerji depolama yatırımlarında daha fazla kararlılık gerektiğini söyledi.
Ancak raporun ayrıntılarına bakıldığında, metin daha çok siyasi bir eksikler listesine benziyor. IEA’ye göre Avusturya dünyanın en iddialı iklim ve enerji hedeflerinden bazılarına sahip, fakat bu hedeflere ulaşmak için giderek daha az inandırıcı araca sahip oluyor.
IEA uzmanı Ali Saffar, 2040 yılı için hedeflenen iklim nötrlüğü ve 2030 yılına kadar yüzde 100 yenilenebilir elektrik hedeflerinin yeni yasalar, daha fazla finansman ve daha net yetki dağılımı olmadan gerçekleştirilemeyeceği uyarısında bulundu. “Avusturya son derece iddialı hedeflere sahip. Asıl sorun artık bu hedeflerin nasıl hızlı biçimde uygulanacağı” dedi.
Yeni Elektrik Ekonomisi Yasası [ElWG], dinamik tarifeleri teşvik etmesi ve enerji depolama sistemlerinden çifte şebeke ücretini kaldırması nedeniyle olumlu değerlendirildi. Ancak IEA’ye göre iklim hedefleri somut finansman kaynaklarıyla desteklenmeli – bu da mevcut bütçe sıkıntıları göz önüne alındığında büyük bir meydan okuma anlamına geliyor.
IEA: Elektrik ihtiyacı 2040’a kadar yüzde 34 artacak
IEA’nin özellikle dikkat çektiği nokta, enerji dönüşümünün yalnızca daha hızlı değil, aynı zamanda siyasi açıdan hassas alanlara müdahaleyi gerektirmesi. Tavsiyeler arasında rüzgar enerjisi bölgelerinin daha hızlı belirlenmesi, izin süreçlerinin sadeleştirilmesi ve kamu arazilerinin uzun vadeli kira sözleşmeleriyle projelere açılması yer alıyor.
IEA, yalnızca güneş enerjisindeki patlamanın yeterli olmayacağı konusunda uyardı. Daha fazla rüzgar enerjisi olmadan Avusturya’nın kış aylarında ihtiyaç duyacağı elektrik eksik kalacak. Çünkü ısı pompaları, elektrikli araçlar ve sanayi ek enerji talebi yaratacak.
2010–2024 arasında elektrik talebi yalnızca yüzde 5 artsa da, IEA Avusturya’da 2030’a kadar yüzde 26, 2040’a kadar ise yüzde 34 ek elektrik ihtiyacı öngörüyor.
Birol özellikle ulaşım sektöründe büyük potansiyel görüyor. Orta Doğu’daki mevcut krizin enerji dönüşümünde katalizör etkisi yaratacağını belirterek, “Ulaşımın elektrifikasyonu bu krizin en büyük sonuçlarından biri olacak” dedi. 1970’lerdeki petrol krizinin ardından araçların yakıt tüketiminin 100 kilometrede 20 litreden 10 litreye düşmesini örnek gösterdi.
“Sanayi için sakinleştirici hap”
Birol’a göre benzer bir dönüşüm yeniden yaşanıyor. Güncel gelişmeler yalnızca elektrikli araçları değil, enerji verimliliğini de hızlandıracak. Bu durum hem ulaşım hem de bina sektörleri için geçerli olacak.
IEA raporu, Avusturya’nın enerji tedarik sisteminin yeniden şekillendiği bir döneme denk geliyor. Devlet Sekreteri Zehetner, Rus doğalgazının 2025 başında Ukrayna üzerinden kesilmesine ve Orta Doğu’daki son krizlere rağmen enerji arzının güvence altında olduğunu söyledi. Siyasetin görevinin ise hem hane halkı hem de şirketler üzerindeki enerji fiyat baskısını azaltmak olduğunu ifade etti.
Ancak IEA, enerji yoğun sektörlere yönelik fiyat desteklerinin yalnızca geçici olması ve düşük karbonlu teknolojilere yeniden yatırım şartına bağlanması gerektiğini savundu. Dekarbonizasyon planı olmadan verilen sübvansiyonların kısa vadede sanayi için “sakinleştirici hap” işlevi göreceği, ancak uzun vadede yanlış teşvikler yaratacağı uyarısında bulunuldu.| DerVirgül
Dr. Fatih Birol:
Paris merkezli Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanlığı görevini yürüten Türk elektrik mühendisi, ekonomist ve enerji uzmanıdır. Küresel enerji politikaları ve iklim krizi konularında dünyanın önde gelen otoritelerinden biri kabul edilmekte ve saygın yayın organları tarafından dünyanın en etkili insanları arasında gösterilmektedir.
The post IEA Başkanı Fatih Birol’dan Avusturya’ya enerji dönüşümünde hız çağrısı first appeared on Der Virgül.
Author: Haber Euro Türk
Haber Euro Türk, Avrupa’daki Türk topluluklarına ve dünya gündemine dair güvenilir, tarafsız ve güncel haberler sunan dijital haber platformudur.
Haber Euro Türk sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.