Turan ŞALLI
Edirne Kent Konseyi
Roman Çalışma Grubu Başkanı
1980 de Kenan Evren ve cunda rejimi demokrasiyi askıya almıştı. 1980 darbesi sonrası toplumun üzerine çöken kasvetli havayı dağıtmak amacıyla Roman kültürünün toplumsal yaşam farklılığını mizahi yaklaşımlar içinde anlatan Gırgıriye sinema filmleri üretildi. Bu filmler, “ne olursa olsun hayattan keyif alma” felsefesini aşılar. “Paramız yok ama neşemiz yerinde” mesajı, o dönem için bir nevi toplumsal rehabilitasyon görevi görmüştür.
1981 yılında çekilen ilk filmin adı “Gırgıriye” idi. Sulukule gibi semtlerde yaşayan Romanların ekonomik zorluklarını, neşe ve mizahla nasıl göğüslediklerini anlatır. Geçim derdi, polis baskını ve “yoksulluk içinde eğlence” teması, dönemin Türkiye’sindeki kenar mahalle kültürünün bir yansımasıdır. Aynı zamanda Türkiye sinemasında Roman kültürüne ve gecekondu yaşamına dair önemli bir sosyolojisini anlatır.
Gırgıriye serisi, Romanların müzik yeteneklerini, renkli dünyalarını ve kendilerine has argolarını popüler kültüre taşımıştır. Her ne kadar bu temsil zaman zaman karikatürize edilmiş olsa da, bu topluluğun neşesini ve hayata bakış açısını merkeze alması bakımından değerlidir.
Geçtiğimiz günlerde 46 yıl sonra Gırgıriye Müzikali tiyatro sahnesinde yerini aldı. Müzikale yoğun bir seyirci katılımı vardı. Müzikal bir anlamda yeniden toplumsal rehabilitasyon görevi görüyordu.
Osman Cemal Kaygılı 1943 yılında yayımlamış olduğu “Çingeneler” isimli kitabında önemli ve değerli bir söz kullanmıştır. “Çingenenin zurnasında peşrev olmaz, ne çıkarsa bahtına!”
İki gün önce sahnelenen müzikal esnasında bir seyirci sahneyi net olarak göremediğini gerekçe göstererek avazı çıktığı kadar bağırmıştır. “Çingenenin zurnasında peşrev olmaz, ne çıkarsa bahtına!” sözü Roman mahallesindeki muhtemel bir soruna işaret etme anlamında kullanmıştır.
Bu tarihsel söz, maalesef günümüzde farklı olarak müzikale yansıdı. Müzikal esnasında bir seyircinin sahneyi net görememesini bahane ederek bağırması, oyuncuların ve seyircilerin motivasyonunu bozmuştur. Bağıran kişinin müzikale yönelik davranışı provokasyon girişimidir.
Author: Haber Euro Türk
Haber Euro Türk, Avrupa’daki Türk topluluklarına ve dünya gündemine dair güvenilir, tarafsız ve güncel haberler sunan dijital haber platformudur.
Haber Euro Türk sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.