Sikke, Stucco, Seramik: Medinetu’z-ZehrâBuluntuları

Buluntular, farklı malzeme gruplarına ve kullanım alanlarına göre çeşitlilik göstermektedir. Son sayılarda da ele alınan Medinetu’z-Zehrâ, Batı İslam coğrafyasında önemli bir rol oynamış ve Endülüs’te İslam sanat tarihinin bağımsız bir araştırma alanı olarak şekillenmesinde öncü bir merkez olmuştur. Bu sayıda, Medinetu’z-Zehrâ kazıları sürecinde bulunan eşyalar ve objelere genel bir bakış açısı sunulacaktır.

Günümüze ulaşan buluntuların büyük bir kısmı Medinetu’z-Zehrâ Arkeoloji Müzesi’nde korunmaktadır; bunun yanı sıra eserler Córdoba Arkeoloji Müzesi’nde, Endülüs genelinde ve dünya çapındaki farklı müzelerde yer almaktadır. Endülüs Emevi döneminin sanat anlayışını kavramak ve bu anlayışın diğer coğrafyalarla olan etkileşimlerini değerlendirebilmek açısından Medinetu’z-Zehrâ belirleyici bir konuma sahiptir.

Kazılarda en yoğun şekilde tespit edilen buluntu gruplarından biri mimari süsleme elemanlarıdır. Mermerden yapılmış sütunlar, sütun başlıkları ve duvar kaplama panelleri önemli bir yer tutar. Bu mermer parçalar üzerinde oyma tekniğiyle işlenmiş bitkisel ve geometrik bezemeler bulunmaktadır. Ayrıca bazı panellerde yazı kuşaklarına ait parçalar da ele geçmiştir. Bu yazıların çoğu kufi karakterlidir ve dekoratif kompozisyonun bir parçası olarak düzenlenmiştir.

Alçı (Stucco) Parçaları

Alçı (stucco) süsleme parçaları da kazılarda yaygın olarak bulunmuştur. Bu parçalar genellikle duvar yüzeylerini kaplayan ince işçilikli dekoratif panellerden oluşur. Üzerlerinde stilize bitkisel motifler, örgü desenleri ve yazı şeritleri yer almaktadır. Alçı süslemelerin bir kısmı boyalı yüzey izleri taşımaktadır; bu durum, yapıların iç mekânlarında renkli dekorasyonun kullanıldığını göstermektedir.

Seramik Buluntular

Seramik buluntular, Medinetu’z-Zehrâ’da ele geçen en geniş gruplardan birini oluşturur. Günlük kullanıma ait kaplar arasında pişirme kapları, depolama kapları, testiler ve kaseler bulunmaktadır. Bunun yanı sıra daha ince işçilikli, sırlı seramik örnekleri de tespit edilmiştir. Bu seramikler genellikle açık renk zemin üzerine koyu tonlarda bezemeler içermektedir. Bazı örneklerde geometrik motifler, bazılarında ise bitkisel süslemeler görülmektedir.

Cam objeler de kazılarda ele geçen önemli buluntular arasındadır. Şişeler, küçük kaplar ve ince duvarlı cam parçaları tespit edilmiştir. Bu objeler genellikle şeffaf ya da hafif renkli camdan yapılmıştır. Parçaların bir kısmı günlük kullanıma ait kaplar olarak değerlendirilirken, bazıları daha küçük boyutlu olup farklı kullanım amaçlarına işaret etmektedir.

Metal buluntular arasında bronz ve demirden yapılmış çeşitli objeler yer almaktadır. Bunlar arasında kap-kacak türü eşyalar, küçük aletler ve çeşitli donanım parçaları bulunmaktadır. Ayrıca aydınlatma araçlarına ait parçalar da ele geçmiştir. Metal objeler genellikle işlevsel kullanım amacıyla üretilmiş olmakla birlikte, bazı örneklerde yüzey süslemeleri de görülmektedir.

Medinetu’z-Zehrâ kazılarında kemik ve fildişi malzemeden yapılmış objeler de bulunmuştur. Bu gruba ait buluntular arasında küçük kutular, süs parçaları ve ince işçilikli dekoratif elemanlar yer almaktadır. Fildişi parçalar, yüzeylerindeki detaylı oyma süslemelerle dikkat çeker. Bu objeler genellikle küçük boyutlu olup taşınabilir niteliktedir.

Farklı Dönemlere Ait Sikkeler

Sikke buluntuları da kazı alanında tespit edilen önemli materyaller arasındadır. Farklı dönemlere ait olan bu sikkeler, metal para örnekleri olarak ele geçmiştir. Üzerlerinde yazıtlar ve belirli semboller yer almaktadır. Bu yazıtlar çoğunlukla Arapça olup, dönemin siyasi otoritesine işaret eden ifadeler içermektedir.

Ayrıca çeşitli küçük buluntular da kazılar sırasında ortaya çıkarılmıştır. Bunlar arasında taş parçaları, yapı elemanlarına ait küçük fragmanlar ve farklı malzemelerden yapılmış günlük kullanım eşyaları yer almaktadır. Bu tür buluntular genellikle parçalanmış halde bulunmuş ve çoğu zaman belirli bir objeye ait olduğu tespit edilemeyen parçalar olarak değerlendirilmiştir.

Medinetu’z-Zehrâ’da ortaya çıkarılan bu eşya ve objeler, farklı malzeme türleri ve üretim tekniklerini temsil eden geniş bir koleksiyon oluşturmaktadır. Mermer, alçı, seramik, cam, metal ve fildişi gibi çeşitli malzemelerden üretilmiş bu buluntular, kazı alanında farklı mekânlarda ve farklı bağlamlarda tespit edilmiştir.

Sikke, Stucco, Seramik: Medinetu’z-ZehrâBuluntuları yazısı ilk önce CAMİA HABER üzerinde ortaya çıktı.

Kaynak: https://camiahaber.com/2026/04/20/sikke-stucco-seramik-medinetuz-zehrabuluntulari/

Author: Haber Euro Türk

Haber Euro Türk, Avrupa’daki Türk topluluklarına ve dünya gündemine dair güvenilir, tarafsız ve güncel haberler sunan dijital haber platformudur.