Haber Merkezi
Etkili bilim dergilerinden The Lancet’te yayınlanan yeni bir araştırma dünyada ruh sağlığı bozuklarının aşırı derecede arttığını ortaya koydu. Buna göre, 1.2 milyar kişi bir ruhsal bozukluk ve sorunla yaşıyor. Araştırmacılar, vaka sayısının 1990’dan bu yana yüzde 95.5 arttığını tespit etti.
En büyük artışlar kaygı ve depresyonda kaydedildi ve bu durum 2023’te en yaygın ruhsal bozukluklar arasına da girdi. Çalışmada, depresyon, anksiyete, bipolar bozukluk, şizofreni, otizm, DEHB, anoreksiya ve bulimia dahil olmak üzere 12 ruhsal bozukluk 21 bölge, 204 ülke incelendi.
Çalışmanın baş yazarı, Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nden Damian Santomauro, rakamlar karşısında şok olduğunu belirterek “ Ruh sağlığı sorunlarındaki artışa katkıda bulunan birçok faktör var. Çözüm küresel çapta kolektif liderlik gerekiyor” dedi.
Araştırmaya göre, 1990 yılından bu yana anksiyete vakaları yüzde 158, depresyon vakaları ise yüzde 131 oranında arttı. Anoreksiya, bulimia ve şizofreni diğer rahatsızlıklara kıyasla daha az yaygın olsa da, yaklaşık 4 milyon anoreksiya vakası, 14 milyon bulimia vakası ve 26 milyon şizofreni vakası olduğunu tahmin ediyor.
Çalışma ayrıca, zihinsel bozuklukların çoğunun kadınlarda daha yaygın olduğunu, otizm, DEHB ve bazı davranış bozukluklarının ise erkeklerde daha sık görüldüğünü ortaya koydu.
Uzmanlar, COVID-19 pandemisinin küresel ruh sağlığı üzerinde büyük bir etkisi olduğunu söyledi.
Çalışmada pandemi döneminde artan kaygı ve depresyon vakalarında artış halen pandemi öncesi seviyelere dönmedi.
ENDİŞE VERİCİ BULGULAR
En endişe verici bulgulardan biri, ruhsal sorunların gençleri giderek daha fazla etkilemesi.
Küresel araştırmanın tarihinde ilk kez 15-19 yaş grubu en çok etkilenen grup oldu. Daha önce en büyük grup orta yaş grubuydu. Araştırmacılar, bu yaş döneminin beyin gelişimi ve sosyal beceriler için çok önemli olduğunu, bu yaştaki zihinsel sorunların uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı. Artışın nedenleri arasında ekonomik güvensizlik, travma, savaşlar ve siyasi çatışmalar en kritik faktörler oldu.
Araştırmacılar, ruh sağlığı hizmetlerinin vaka sayılarındaki artışla aynı oranda genişlemediği konusunda uyarıda bulundu. Ruh sağlığı için beslenmenin, fiziksel aktivitenin, kaliteli uykunun, sosyal ilişkilerin, hobilerin ve iş-yaşam dengesinin önemini de vurgulandı.
1990’dan 2023’e kadar 21 bölge, 204 ülke incelendi.
∗∗∗
MAJÖR DEPRESYONDA ARTIŞ
Avustralya’daki Queensland Üniversitesi tarafından yapılan açıklamaya göre, ruhsal bozukluklar küresel ölçekte engelliliğin en önemli nedenlerinden biri haline gelerek kanser ve kardiyovasküler hastalıkları geride bıraktı. Araştırmacılar, ruhsal bozuklukların toplumsal etkisini değerlendirmek için “engelliliğe bağlı yaşam yılı” (DALY) ölçütünü kullandı. Bir DALY, kaybedilen bir sağlıklı yaşam yılı anlamına geliyor. Çalışma sonuçlarına göre ruhsal bozukluklar, 2023 yılında küresel DALY sıralamasında beşinci sıraya yükseldi. Bu alan 1990 yılında 12. sıradaydı. Araştırmacılar, bu yükselişte özellikle anksiyete bozuklukları ve majör depresyondaki artışın etkili olduğunu vurguladı.
Raporda ruhsal bozukluklar, büyük insani acılara ve uzun süreli sağlık kayıplarına yol açan yaygın hastalıklar olarak tanımlandı. Yazarlar, bireysel etkilerin yanı sıra ruh sağlığı sorunlarının üretkenliğin azalması, iş gücüne katılımın düşmesi ve sosyal yardım ile sağlık sistemleri üzerindeki baskının artması yoluyla aileleri, iş yerlerini ve hükümetleri de etkilediğini belirtti.
Araştırmada incelenen ruhsal bozukluklar
• Anksiyete bozuklukları
• Majör depresif bozukluk
• Distimi
• Bipolar bozukluk
• Şizofreni
• Otizm spektruma bağlı bozukluklar
• Davranış bozukluğu
• Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
• Anoreksiya nevroza
• Bulimia nervoza
• İdiyopatik gelişimsel zihinsel engellilik ve diğer ruhsal bozukluklar
Araştırmaya göre ruh hastalıklarının artmasına yol açan nedenler:
• Ekonomik güvensizlik
• Yoksulluk, artan eşitsizlik
• Travma
• Savaşlar ve siyasi çatışmalar
• Sağlık hizmetlerine erişim eksikliği
• Aile içi şiddet
• Ayrımcılık, sosyal izolasyon
• Gıda güvensizliği
• Beden imajı sorunları
• Çevresel tehditler
KAYNAK: https://www.birgun.net/haber/1-2-milyar-kisinin-ruh-sagligi-bozuk-en-riskli-grup-15-19-yas-arasi-714383
