CHP de çekimser oy kullanan vekil Türkan Elçi dışında rapora onay verdi.

Elçi, çekimser kalmasını “Faili meçhul cinayetlerin sorumluluğunu her gün yüreğinde hisseden biri olarak ‘evet’ oyu vermem vicdani olmayacaktı” sözleriyle açıkladı.

‘Raporda içimize sindiremediğimiz hususlar var’

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, Halk TV‘ye çıkarak raporla ilgili açıklamalar yaptı. Murat Emir, söz konusu rapordan “CHP olarak memnun olup olmadıklarına” ilişkin soruya verdiği yanıtta, CHP’nin asıl raporunun, daha önce hem kamuoyu ile paylaştıkları hem de Meclis Başkanlığına verdikleri kendi raporları olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“Bizim için ideal rapor o. Ancak biz bu masaya otururken komisyon çalışmalarına başlarken bir uzlaşım metni arayışına girileceğini ve ortaklaşa bir rapor yazmak üzere kimi konuların belirli hassasiyetler göz önüne alınarak ortak noktada buluşmak üzere bir müzakere yönteminin tercih edileceğini öngörmüştük. Dolayısıyla rapora, raporun şu halinden memnun olduğumuzu, dolayısıyla evet oyu verdiğimizi ancak yine de raporda içimize sindiremediğimiz, çok da doğru bulmadığımız veya eksik bulduğumuz hususlar olduğunu elbette ki kayda geçirmek gerekir. Ama bunları tek tek konuşmakta yarar var.”

‘Rejimin tıkanıklığının en önemli sebebi Anayasanın sürekli çiğneniyor oluşu’

Anayasa Mahkemesi kararları ve AİHM kararlarına uyulmasının partileri açısından “son derece önemli” olduğunu söyleyen Emir, rejimin şu andaki içerisinde bulunduğu tıkanıklığın en önemli sebebinin de bu olduğunu öne sürdü. Emir şunları söyledi:

“Tıkanıklığın en önemli sebebi Anayasanın sürekli çiğneniyor oluşudur. Dolayısıyla biz böyle bir hükmün gerektiğini söyledik. Muhataplarımız ‘Ne gerek var buna Zaten böyle amir hükümler var, Anayasa Mahkemesi kararlarına uymamak ne demek?’ dediklerinde; öyle ama işte Anayasa Mahkemesi kararlarına Meclis Başkanının veya Meclis idaresinin dahi uymadığını, Yargıtay’ın uymadığını, kimi ilk derece mahkemelerinin uymadığını, tam da bu nedenle Can Atalay’ın hâlâ cezaevinde olduğunu, hâlâ Tayfun Kahraman’ın cezaevinde olduğunu, Selahattin Demirtaş’ın, Osman Kavala’nın hâlâ cezaevinde olduğunu, Anayasanın sürekli çiğnendiğini söyledik ve dedik ki: ‘Yeni bir durum yaratmanız lazım. Yeni bir durum, bir şey söylemeliyiz. Biz bu komisyondan ortaklaşa raporumuza bir şey söylemeliyiz.'”

“Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararları eksiksiz uygulanmalıdır ve bu kararların uygulanması için mevcut mekanizmalar güçlendirilmeli ve yeni mekanizmalar oluşturulmalıdır” dediklerini aktaran Emir, “AKP ve MHP’nin, evet Anayasa Mahkemesi kararlarına eksik uyulmasını asla kabul edemeyiz ama bununla birlikte etkili mekanizmalar oluşturulmasında varız demesi takdir edersiniz çok değerli bir şey” dedi.

‘Artık geri kalanı Adalet Komisyonu’nun işi’

Meclis’te yasama çalışmaları sırasında kendi raporlarını baz alacaklarını kaydeden Emir, şunları ekledi:

“Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarına uyulmaması, uyulmasının önündeki engeller kaldırılacak, mevcut mekanizmalar kuvvetlendirilecek ve etkili yeni mekanizmalar oluşturulacak dedik. Bunların içerisinde uymayan hakimlere disiplin yönetmeliğindeki uygulamaların daha netleştirilmesinden, hakimlere rücu hakkına kadar birçok ayrıntı var. Ama onlar artık Adalet Komisyonu’nun işi. Ama biz burada ilkeyi koymuşuz.”

Umut hakkı: ‘Kişiye özgü düzenleme yok, AİHM içtihatlarına, ve kararlarına dönük bir atıf da yok’

“Umut hakkı” hakkında da değerlendirmede bulunan Murat Emir, şöyle devam etti:

“Kişiye özgü düzenleme yok ve olmayacak. Aynı şekilde AİHM içtihatlarına, AİHM kararlarına dönük bir atıf yok. Tekraren söylüyorum, böyle bir atıf yok.

Bizim buradaki maddemiz şu, daha önce de bunun ipuçlarını verdiğim için söylüyorum: Özellikle mahkumların infaz süreçlerinin, koşullu salıverilme şartları ile infaz süreleri de dahil olmak üzere ceza hukukunun evrensel ilkeleri kapsamında daha adil, daha eşitlikçi, daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınması düşünülmelidir.”

‘Hiçbir partinin şerhi yok’

Emir, “Bir defa hiçbir partinin şerhi yok. Hiç kimsenin şerhi yok. Bu rapor özellikle 5 grubun ve diğer iki parti hariç bütün partilerin oyuyla geçti. Dolayısıyla hiçbir partinin şerhi söz konusu değil. Her partinin tamamen içine sindirmediği ama bir ortalama olarak, bir ortak rapor olması dolayısıyla ‘evet’ demeye uygun bulduğu, ‘evet’ demeyi takdir ettiği, umut bağladığı bir rapor oldu” diye konuştu.

‘TBMM raporu ortaya koymuş, görevini yapmıştır’

“Sayın Cumhurbaşkanının ne diyeceği bizim açımızdan çok da önemli değil. Çünkü biz burada yasamayız. Türkiye Büyük Millet Meclisi bir komisyon kurmuştur, görevini yapmıştır ve bir rapor koymuştur ortaya” diyen Murat Emir, raporun TBMM Başkanlığına sunulduğunu ifade etti.

Emir şöyle devam etti:

“Bu hepimizi bağlayan bir rapor. Hukuken bağlamaz ama siyasi ahlak gereği, siyaseten bağlar. Buradaki her yazılan söz, altına imza atılan her şey her bir partiyi bağlar. Ve biz bunun gereğini yapmak durumundayız. Burada ne dediysek; AİHM ile ilgili, tutuklulukla ilgili, kayyumla ilgili, eve dönüş yasası ile ilgili her ne varsa biz artık burada kendimizi ödevli, görevli hissediyoruz ve bunu yapacağız.”

Yasa çıkarma adımı: ‘Adalet Komisyonu toplansın’

“Türkiye’de kalıcı barışın sağlanması için ilk yapılması gerekenlerin başında demokratikleşmedir, hukuk devletidir, adalettir. Bunları yapmazsanız asla barışı sağlayamazsınız” görüşlerinin rapora geçtiğini söyleyen Emir, en kısa zamanda Adalet Komisyonu’nun toplanması gerektiğini belirtti.

Emir, “iktidar grubu tarafından ya da ortaklaşa” hazırlanacak bir yasa teklifine ihtiyaç olduğunu kaydetti. “İlk bakışta haklı vatandaşlarımız, işte düşünürler, gazeteciler daha somut şeyler görmek istiyorlar. Genel Kurul’a ödevi biz yükledik, çerçeveyi çizdik, ilkeleri koyduk. Bu ilkeler doğrultusunda Adalet Komisyonu işte o zaman yasaları ince ince teknik yanıyla, sonuçlarıyla, etki analizleriyle her yönüyle değerlendirecek ve uzmanlarla, taraflarla vesaire… Ve komisyon çalışmasından umuyorum ki bir yasa teklifi, Genel Kurul’un görüşeceği kalitede bir yasa önerisi çıkacaktır” dedi.

‘Bu raporda buluştuysak bu bir adımdır’

“Akın Gürlek gibi birisini Adalet Bakanı yapmış olan anlayışın ne demokratikleşmeyle, ne hukuk devletiyle, ne adaletle, ne yargı bağımsızlığıyla uzak yakın ilgisi olamaz” diyen Murat Emir, şunları söyledi:

“Yasalarda boşlukları toparlayalım, birçok orada dokunulacak yer var ve bunlar üzerinden tutuklamanın bir infaz, bir cezalandırma olması ayıbından Türkiye’yi kurtaralım diyoruz. Ve AKP, MHP, diğer partiler de bu noktaya geliyorlar. Ve bu saatten sonra bizi bağlayan bu rapordur. Bu nedenle AKP’nin bizden uzak olduğundan hiç şüphemiz yok ama bu raporda buluştuysak bu bir adımdır.”

PKK’nin silah bıraktığı nasıl teyit edilecek? ‘Bunu devletin ilgili birimlerine bıraktık’

PKK’nin silah bıraktığının nasıl teyit edileceğine ilişkin açıklamada bulunan Murat Emir, şöyle konuştu:

“Bir defa bu komisyon raporunda çok uzun tartışılmış bir konudur. Örgütün kendini feshettiğinin, tamamen feshettiğinin tespit ve teyidi olarak geçti kavramsal olarak. Tabii nasıl tespit edileceği konusunda biz komisyonun ve Meclis’in bir taraf olmadığını düşünüyoruz. Bizim örgütün ülke içindeki ve dışındaki yapılanmalarını, silahlarını, nasıl silahlarını teslim ettiğini vesaire bunları tespit etme olanağımız yok, böyle bir görevimiz de yok.

Bu nedenle bunu devletin ilgili birimlerine bırakıp, devletin ilgili birimlerinin bu konuda vereceği raporların belirleyici olması gerektiğini düşündük. Devletin ilgili birimlerini, ‘Evet terör örgütü kendini feshetmiştir, tamamen silahları bırakmıştır’ der demez, ayrı konu. Bu şekilde geri dönenlerin belirli bir adli işleme maruz olacaklar, bütün suçlarından affedilecekler diye bir şey söz konusu değil. Zaten af diye bir şey söz konusu olmayacak, cezasızlık diye bir şey söz konusu olmayacak. Ama siyasetin, Meclis’in, siyasi partilerin, her bir milletvekilinin silahını bırakmış, kendini feshetmiş, Türkiye’nin vatandaşı olmak için Türkiye’ye dönmüş vatandaşlarına onların yaşayabileceği, onların gerçekten gelebileceği bir süreci hazırlamak konusunda bir görevi olduğunu düşünüyoruz.”