Britanya ilaç test süreçlerini geliştirmek ve ilaç geliştirme süreçlerinde kullanılan hayvan sayısını azaltmak amacıyla, hastalarının hücrelerinden minyatür insan organları ve başka dokular üretecek.
The Guardian’da yer alan habere göre, bilim insanları, hastalıkların kişiden kişiye nasıl farklılık gösterdiğini incelemek için bu doku kümelerini kullanacak. Böylece hastaların rahatsızlıklarının altında yatan patolojiye göre hangi tedavilerin kimler için en uygun olduğunu belirlemeye çalışacak.
Bu adım, insan hastalıklarının modellenmesinde geleneksel olarak kullanılan hayvanlardan uzaklaşılarak doğrudan insan dokularına dayanan, araştırmacıların daha doğru ve güvenilir sonuçlar vereceğini düşündüğü testlere yönelme anlamına geliyor.
Cambridge Kök Hücre Enstitüsü’nde pediatrik gastroenteroloji alanında klinik profesör olan Matthias Zilbauer, “Bu gelişme, kullanılan hayvan sayısı ve gelecekte yeni ilaçlar geliştirme biçimimiz üzerinde büyük bir etki yaratacak. Yakın ya da öngörülebilir gelecekte hayvan kullanımının tamamen sona ereceğini söylemiyoruz. Çünkü bu yeni modellerle henüz test edilemeyen bazı konular var. Ancak hayvan kullanımındaki azalma çok somut olacak” dedi.
Araştırmacılar, “organoid” olarak bilinen minyatür insan organı kümelerini 10 yılı aşkın süredir laboratuvar ortamında üretiyor. Testler, bir milimetreden küçük parçaların, hastalıkların etkileri ve ilaçlara verdikleri tepkiler de dahil olmak üzere organ ve dokuların temel özelliklerini yansıtabildiğini gösteriyor.
Bilim insanları, hastalıklı insan dokularından üretilen organoidler sayesinde yeni ilaç adaylarının hastaların tamamında ya da belirli bir bölümünde patolojik değişimleri tersine çevirip çevirmediğini araştırabilecek. Etkisiz ilaçlar da sürecin erken aşamalarında hızla tespit edilebilecek.
Geçmişte hayvan deneylerini başarıyla geçen ilaçların yüzde 90’ından fazlası insanlar üzerinde yapılan klinik çalışmalarda başarısız oldu. Bu durum, hayvan deneylerinin yararına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi. ABD ve Avrupa’daki ilaç düzenleyici kurumları da mümkün olduğu durumlarda farklı yöntemlerin kullanılmasını teşvik ediyor.
KAYNAK: https://www.birgun.net/haber/ilac-testlerinde-hayvan-kullanimi-azaliyor-minyatur-insan-organlari-uretilecek-728907
